W porównaniu do poprzedniego spotkania rocznego, które odbyło się w grudniu 2025 r., wartość podpisanych umów w ramach programu FEnIKS wzrosła o 24 mld zł. Od tamtej pory podpisano 538 nowych umów o dofinansowanie, co oznacza, że wykorzystanie alokacji wzrosło o 21 punktów procentowych. Postęp widać również w rozliczaniu wydatków. Do Komisji Europejskiej przesłaliśmy już rachunki na kwotę 29,66 mld zł, czyli 24 proc. alokacji programu. To oznacza wzrost o 14,8 mld zł od grudnia 2025 r.
Wiceszef MFiPR współprzewodniczył obradom wspólnie z sześcioosobową delegacją Komisji Europejskiej na czele z dyrektor w Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Emmą Toledano Laredo.
Realizacja programu FEnIKS przebiega w warunkach wymagających odpowiedniego reagowania na zmieniającą się sytuację społeczno-gospodarczą w Europie i na świecie. Wpływ na wdrażanie inwestycji miały też m. in.: pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie i powódź. Dodatkowym wyzwaniem było równoległe prowadzenie Krajowego Planu Odbudowy. Mimo to, wyniki FEnIKS są porównywalne z rezultatami poprzedniego - Programu infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) 2014–2020.
Prognozy na koniec 2026 r. zakładają osiągnięcie prawie 82 proc. budżetu w podpisanych umowach, w porównaniu do 77,6 proc. odnotowanych w poprzedniej perspektywie finansowej w POIiŚ.
Podczas IV Spotkania Rocznego omówiono także realizację zasady n+3. Jej wykonanie wynosi obecnie 99 proc. Dzięki certyfikacji brakujących około 53 mln euro w listopadzie oraz kolejnych pieniędzy w grudniu br. osiągniemy nawet 128 proc. wymaganego poziomu.
Kolej, transport miejski i bezpieczeństwo energetyczne
Podczas spotkania dużo uwagi poświęcono też inwestycjom transportowym i energetycznym. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim dalszego rozwój kolei i komunikacji miejskiej oraz ich znaczenia dla realizacji krajowych i unijnych celów polityki transportowej.
W energetyce kluczowymi tematami były poprawa efektywności energetycznej, rozwój sieci elektroenergetycznych, ograniczanie emisji oraz wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego Polski.
Nowe priorytety: odbudowa po powodzi i inwestycje dual-use
Istotnym elementem rozmów była również realizacja nowych priorytetów programu FEnIKS, wprowadzonych podczas przeglądu śródokresowego. Przypomnijmy, że w 2025 r. dodano priorytety IX i X, obejmujące wsparcie popowodziowe. W 2026 r. program rozszerzono o kolejne obszary:
- priorytety XI, XII i XIII – dotyczące inwestycji o podwójnym zastosowaniu (dual-use);
- priorytet XIV – obejmujący pomoc techniczną.
Szczególne miejsce w programie zajmują inwestycje dual-use, które służą zarówno celom cywilnym, jak również bezpieczeństwu obywateli i obronności kraju. Dyskusja objęła m.in. nowe możliwości finansowania infrastruktury i wyposażenia podmiotów leczniczych w ramach Priorytetu VI.
Rosnąca wartość podpisanych umów i certyfikowanych wydatków pokazuje skalę realizowanych inwestycji, a nowe priorytety pozwalają dostosowywać unijne wsparcie do aktualnych potrzeb Polski – od transformacji energetycznej i transportowej po odbudowę po klęskach żywiołowych i wzmacnianie odporności kraju.
Partnerska współpraca z Komisją Europejską
Sprawne wdrażanie programu wymaga stałej współpracy Instytucji Zarządzającej z Instytucjami Pośredniczącymi i Wdrażającymi, bieżącego monitorowania postępów oraz szybkiego reagowania na pojawiające się trudności. Ważnym elementem pozostaje również konstruktywny dialog z Komisją Europejską, który pozwala dostosowywać program do zmieniających się potrzeb i wyzwań.