Dyrektor Jarosław Orliński, zastępca przewodniczącego KM FEnIKS, przedstawił stan realizacji FEnIKS oraz plany do osiągnięcia do końca roku - 55% alokacji Programu zostało zakontraktowane, do końca roku planujemy zakontraktować 60% dostępnych środków i certyfikować blisko 17% alokacji.
Komitet zatwierdził zmianę Programu FEnIKS
Głównym celem tej zmiany jest sprostanie pojawiającym się wyzwaniom, w związku z nowymi uwarunkowaniami geopolitycznymi i wynikającymi z nich potrzebami inwestycyjnymi. Takie zmiany są możliwe dzięki wejściu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/191 z 18 września 2025 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056. Ponadto wprowadzono również inne zmiany wynikające z bieżących potrzeb związanych z realizacją Programu.
Dziękuję za konstruktywne podejście, wsparcie i współpracę wszystkim członkom i obserwatorom KM FEnIKS oraz przedstawicielom Komisji Europejskiej. Dzięki Państwa zaangażowaniu możliwe było sprawne opracowanie i przyjęcie zmiany Programu, dzięki której FEnIKS będzie jeszcze lepiej odpowiadał na istniejące wyzwania i potrzeby – powiedział Jarosław Orliński, zastępca przewodniczącego KM FEnIKS.
Najważniejsze zmiany wprowadzone do Programu:
Dodano dwa nowe priorytety w sektorze transportu współfinansowane z Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego umożliwiające realizację projektów, które będą spełniały warunki nowej regulacji, związane ze znaczeniem inwestycji dla celów wojskowych i cywilnych. Będą to inwestycje w infrastrukturę transportu kolejowego, drogowego i morskiego;
Dodano nowy priorytet w obszarze energetyki współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, dotyczący wsparcia infrastruktury przesyłowej, dystrybucyjnej, magazynowej i pomocniczej powiązanej z rozbudową połączeń wzajemnych, a także ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej ze szczególnym uwzględnieniem obszaru ciepłownictwa oraz magazynowania energii, w tym ciepła i energii elektrycznej;
W priorytecie VI w sektorze zdrowia dodane zostały inwestycje w infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie podmiotów funkcjonujących w obszarze ochrony zdrowia, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacjach kryzysowych, w tym w warunkach konfliktu zbrojnego, jak również przygotowanie infrastruktury do formuły dual-use;
Dodano priorytet Pomoc techniczna w ramach finansowania niepowiązanego z kosztami;
Realokacja części środków z priorytetów RESTORE;
Wsparcie dla rozwoju Zintegrowanego Modelu Ruchu od 2026 r. w ramach Priorytetu IV.
Postęp we wdrażaniu programu FEnIKS od ostatniego posiedzenia KM, które odbyło się 23 października 2025 r.:
Zostały ogłoszone 2 nowe nabory wniosków dla działania 01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury oraz 02.03 Infrastruktura energetyczna;
Złożono 38 wniosków o dofinansowanie, dzięki czemu łączna liczba wniosków wzrosła do 1 860;
Podpisano 24 nowe umowy, łącznie w Programie mamy 680 zawartych umów o wartości dofinansowania UE 56 mld zł.
Ewaluacje Programu FEnIKS
Zakończono wszystkie przewidziane Planem Ewaluacji badania dotyczące sposobu oceny i wyboru projektów FEnIKS oraz zaplanowane ewaluacje wspomagające przegląd śródokresowy programu. Było to łącznie 9 badań wykonanych na potrzeby sektorów: energetyki, środowiska, transportu, zdrowia i kultury. W 2025 roku wykonano także ewaluację sposobu realizacji horyzontalnej zasady zrównoważonego rozwoju badającą zintegrowane efekty programów Infrastruktura i Środowisko oraz FEnIKS na przestrzeni trzech perspektyw finansowych Unii Europejskiej.
Do 2029 r. Plan Ewaluacji przewiduje wykonanie 14 ewaluacji dotyczących: komplementarności inwestycji kolejowych, inwestycji na rzecz sektora POZ w VI Priorytecie, wpływu projektów transportowych w kontekście ruchu transgranicznego, ocen stosowania zasady DNSH w projektach FEnIKS, ewaluacji wpływu działań FEnIKS na realizację unijnych celów szczegółowych wdrażanych w Programie.
Pozostałe kwestie omówione na posiedzeniu
Informacja na temat zgodności inwestycji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z kryteriami wyboru projektów dla działania 5.7 (żegluga śródlądowa).
