Portal Funduszy Europejskich

Istotnym punktem obrad było przedstawienie propozycji zmian planowanych do wprowadzenia w programie, związanych z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 18 września 2025 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie strategicznym wyzwaniom w kontekście przeglądu śródokresowego. W związku z nowymi uwarunkowaniami geopolitycznymi i wynikającymi z nich potrzebami inwestycyjnymi, zmieniona regulacja wprowadza możliwość przedłożenia Komisji Europejskiej wniosku o zmianę programu z uwzględnieniem nowych obszarów interwencji funduszy.

Cele szczegółowe, z których chcemy korzystać w ramach zmiany programu FEnIKS, to:

• wspieranie rozbudowy połączeń wzajemnych oraz powiązanej infrastruktury przesyłowej, dystrybucyjnej, magazynowej i pomocniczej, a także ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej oraz rozwoju infrastruktury ładowania;
• rozwój odpornej infrastruktury obronnej, przy priorytetowym traktowaniu infrastruktury podwójnego zastosowania, w tym w celu wspierania mobilności wojskowej w Unii, oraz zwiększanie gotowości cywilnej.

Zgodnie z założeniami, inwestycje w modernizację sieci transportowych – mające na celu spełnienie wymogów wojskowych – powinny przynieść również znaczące korzyści w zakresie mobilności cywilnej, łączności gospodarczej i zdolności reagowania kryzysowego.

Wsparcie uzupełniającej infrastruktury energetycznej przyczyni się natomiast do usprawnienia obsługi połączeń systemów przesyłowych państw członkowskich, poprzez umożliwienie wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i magazynowania energii.

Planowane jest również rozszerzenie zakresu inwestycji o infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie podmiotów funkcjonujących w obszarze ochrony zdrowia – w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacjach kryzysowych, w tym w warunkach konfliktu zbrojnego oraz przygotowania infrastruktury do formuły dual-use.

Głosowanie nad zmianą programu planowane jest podczas kolejnego posiedzenia Komitetu, które odbędzie się 7 listopada br.

***

Postęp we wdrażaniu programu FEnIKS

• Ogłoszono już 140 naborów na kwotę dofinansowania 91,6 mld zł; 
• Wpłynęło 1822 wniosków o dofinansowanie; 
• Podpisano umowy dla 656 projektów, o łącznej wartości dofinansowania z UE przekraczającej 55 mld zł. 

Planowane efekty projektów FEnIKS (na podstawie umów o dofinansowanie):

• 295,8 km sieci kanalizacyjnych; 
• 229,5 km sieci wodociągowych;
• 45,1 ha zielonej infrastruktury;
• 104,8 tys. ha siedlisk; 
• 760,4 km gazociągów przesyłowych i dystrybucyjnych; 
• 119,3 tys. kompleksowo zmodernizowanych energetycznie budynków mieszkalnych; 
• 1,27 tys. MW dodatkowej mocy zainstalowanej z OZE;
• 157,7 km linii tramwajowych i metra; 
• 657,1 km linii kolejowych; 
• 98 stacji, przystanków i dworców kolejowych; 
• 443 km dróg;
• 106 obiektów kulturalnych i turystycznych; 
• 2,76 mln dodatkowych odwiedzających obiekty kulturalne i turystyczne; 
• 2,3 tys. podmiotów wykonujących działalność leczniczą;
• 320 podmiotów leczniczych udzielających świadczeń psychiatrycznych;
• 100 wspartych nowych i istniejących Centrów Zdrowia Psychicznego.

Pozostałe kwestie omówione na posiedzeniu:

• Jak łatwo i skutecznie rozliczyć przyznaną dotację celową;
• Propozycje zmian w rozporządzeniu GBER dotyczące uproszczeń w korzystaniu z pomocy publicznej na ochronę środowiska w kontekście finansowania projektów w programie FEnIKS – wnioski z ekspertyzy przedstawił przedstawiciel Konfederacji Lewiatan; 
• Bariery w aplikowaniu o dofinansowanie modernizacji sieci ciepłowniczych z FEnIKS oraz rekomendacje sektora ciepłowniczego w zakresie usprawnienia systemu wsparcia przedstawili przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej i Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie.