Biblioteka Narodowa w Warszawie to nie tylko skarbnica narodowego dziedzictwa, ale przede wszystkim żywa przestrzeń spotkań z kulturą. Dzięki wsparciu Funduszy Europejskich, instytucja ta przeszła spektakularną przemianę, stając się jednym z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Europie. Dziś sukces ten jest kontynuowany poprzez kolejny ambitny etap – projekt „Pełna Czytelnia Rzeczypospolitej”.
Projekt POIiŚ: „Modernizacja czytelń i przestrzeni publicznych Biblioteki Narodowej”
Fundamentem zmian był zrealizowany w poprzedniej perspektywie finansowej projekt modernizacji, którego koszt wyniósł ponad 41,5 mln zł. Dzięki dofinansowaniu unijnemu w wysokości 22,2 mln zł, wnętrza gmachu na warszawskim Polu Mokotowskim zmieniły się nie do poznania.
Głównym sukcesem tego etapu było potrójne zwiększenie powierzchni czytelń oraz wprowadzenie wolnego dostępu do ponad 130 tysięcy woluminów. Czytelnicy zyskali nowoczesne przestrzenie, w których tradycja łączy się z technologią. Wprowadzono energooszczędne oświetlenie, nowoczesne systemy klimatyzacji zapewniające ochronę zbiorów i komfort ludzi oraz infrastrukturę cyfrową, w tym terminale z dostępem do baz danych i Cyfrowej Wypożyczalni Publikacji Naukowych Academica.
Co ważne, projekt ten całkowicie zniósł bariery architektoniczne. Dzięki nowym windom, podjazdom i systemom informacji wizualnej, Biblioteka Narodowa stała się miejscem w pełni dostępnym dla osób z niepełnosprawnościami, seniorów i rodzin z dziećmi.
Nowy rozdział z programem FEnIKS: „Pełna czytelnia Rzeczypospolitej”
Sukces poprzednich działań jest dziś kontynuowany w ramach nowej perspektywy finansowej. Projekt „Pełna czytelnia Rzeczypospolitej” to inwestycja o wartości ponad 43 mln zł, z czego 26,2 mln zł to wsparcie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę Klimat, Środowisko.
Choć projekt jest w trakcie realizacji, jego założenia już teraz budzą podziw. Skupia się on na trzech kluczowych filarach:
- Bezpieczeństwo i konserwacja: Adaptacja pomieszczeń na nowoczesny magazyn rękopisów oraz doposażenie pracowni konserwacji, co pozwoli jeszcze lepiej chronić najcenniejsze zabytki polskiego piśmiennictwa.
- Infrastruktura i ekologia: Modernizacja serwerowni oraz wymiana maszynowni chłodu. To niezbędne kroki, by zapewnić stabilność systemów cyfrowych (takich jak polona.pl) oraz efektywność energetyczną całego gmachu.
- Potencjał edukacyjny: Utworzenie nowej Sali Wielofunkcyjnej, która stanie się miejscem konferencji, warsztatów i spotkań, jeszcze mocniej otwierając bibliotekę na mieszkańców i turystów.
Wiedza bez granic i inkluzywność
Projekt FEnIKS to nie tylko mury. To także 22 specjalistyczne szkolenia dla 400 pracowników, które podnoszą ich kompetencje w obsłudze nowoczesnych zbiorów. Ważnym elementem jest współpraca międzynarodowa z Towarzystwem Historyczno-Literackim/Biblioteką Polską w Paryżu, polegająca na wymianie doświadczeń w konserwacji unikalnych rękopisów.
Biblioteka stawia też na technologie wspomagające: od pętli indukcyjnych dla osób niedosłyszących, przez oprogramowanie do odczytu ekranu, aż po bezprogowe przejścia. Dzięki temu „Pełna Czytelnia” staje się faktem – dostępna dla każdego, bez względu na ograniczenia.